Home > ARTIKEL (Page 2)
ARTIKEL

Tijd voor taart, het is Pi-dag!

Creatief met pi-dag

Herkennen jullie de wiskundige contante 3,1415926535897…. nog van school? Of misschien alleen de eerste paar cijfers? Vandaag is dit getal het perfecte excuus om een stukje taart te eten. Het is namelijk Pi-dag! Door Sanne Willems Waarom vandaag? In Amerika wordt 14 maart geschreven als 3/14. Dit zijn de eerste drie cijfers van pi. Daarom is deze dag uitgekozen als internationale feestdag waarop we het bestaan van pi vieren. Je kunt nog veel verder gaan dan alleen de dagen van

Lees meer
ARTIKELGASTBLOG

Hoe je een huis koopt in Amsterdam. Het optimale bod vanuit wiskundig perspectief

Ik ben sinds kort de trotse bezitter van een koophuis in Amsterdam. Dit mag gerust een klein wonder worden genoemd: Nederlandse woningen zijn nog nooit zo duur geweest. En qua krapte op de woningmarkt spant Amsterdam hierbij de kroon. Hoe kreeg ik als starter een voet tussen de deur in deze oververhitte markt? Ik had gelukkig één voordeel: ik ben een onderzoeker op het gebied van kunstmatige intelligentie met een specialisatie in onderhandelen. En hier vertel ik hoe ik te

Lees meer
ARTIKELOPINIE

Waarom persvoorlichters geen journalist moeten spelen

Het staat er toch echt. Marc Lamers, woordvoerder van de WUR, stelt in een interview op de site Communicatie Online dat persvoorlichters de rol van journalisten gaan overnemen. Het interview kwam met enige vertraging bij mij terecht. Omdat ik om diverse redenen zijn ideeën het bestrijden waard vind, hier alsnog een reactie. Lamers stelt in het interview vast dat de conventionele journalistiek onder druk staat en dat journalisten hierdoor minder tijd hebben voor gedegen onderzoek. Dit maakt het voor hem en zijn

Lees meer
ARTIKEL

Hoe zorg je er als school voor dat zeer makkelijk lerende kinderen niet in de knel komen?

In Nederland zijn er ongeveer 36.000 zeer makkelijk lerende kinderen in de basisschoolleeftijd. Hoe zorg je er als school voor dat zij niet in de knel komen? Daarover blogt Willy de Heer.  Hoe mis het soms kan gaan, blijkt uit het verhaal van de 10-jarige S. dat is voorgelegd aan de Geschillencommissie passend onderwijs. S. gaat als vierjarige naar school A. Na 2,5 jaar wordt vastgesteld dat S. een zeer makkelijk lerend kind is. S. leert anders dan de gemiddeld

Lees meer
ARTIKEL

Moderne mensen konden honderdduizend jaar lang maar niet aarden buiten Afrika

Replica Neanderthaler-skelet Kebara

We zijn allemaal Afrikanen. Onze voorouders leefden tot heel kort geleden in Afrika. Evolutionair gezien dan. Archeologen zijn geobsedeerd door de eerste moderne mensen die Afrika verlieten, en in Azië en Europa gaan wonen. Vandaar dat je met enige regelmaat nieuwe informatie over migraties Out of Africa in de krant ziet, blogt Gerrit Dusseldorp. Eind januari 2018 bijvoorbeeld. Toen werd het oudst bekende modern menselijke fossiel buiten Afrika onthuld. Een bovenkaak uit het huidige Israël die ongeveer 180.000 jaar oud

Lees meer
ARTIKEL

Zwarte gaten kijken vanuit de achtertuin

Zwart gat met een schijf van heet gas eromheen

Als kind was ik al gefascineerd door exotische werelden. Naast vreemde landschappen, dinosauriërs en het leven onder water, prikkelde vooral de sterrenhemel mijn fantasie. Nu bestudeer ik als sterrenkundige de grootste structuren in het heelal en de zwarte gaten die daarin bellen blazen. Ik gebruik daarvoor speciale ruimtetelescopen, maar begon ooit met het kijken naar sterren met een telescoop vanuit de achtertuin, blogt sterrenkundige Jelle de Plaa. Ik verwonderde me als klein ventje over hoe de aarde en het leven

Lees meer
ARTIKEL

Boomse klei kan opslagprobleem radioactief afval oplossen

Boomse klei (Foto: Patrick Kiden, TNO)

‘Het is technisch en geologisch mogelijk om ons radioactieve afval over een slordige honderd jaar op te slaan in een diep gelegen kleilaag.’ Dat is een van de conclusies van het eindrapport over het onderzoek naar de ondergrondse berging van radioactief afval, dat eind januari is gepresenteerd. De aangewezen kleilaag is de zogeheten ‘Boomse klei’. Maar wat is dat eigenlijk voor kleilaag? En waarom die naam? Omdat ik samen met mijn collega’s onderzoek heb gedaan naar de Boomse klei, besteed

Lees meer
ARTIKEL

Hoe internet seksuele zelfeducatie bij jongeren drastisch heeft veranderd

De individuele zoektocht van jongeren naar informatie over seks heeft de laatste jaren drastische veranderingen ondergaan. Door het internet is de hoeveelheid informatie over seks bijna oneindig. Met een klik van de muis hebben jongeren toegang tot seksuele educatie door experts, maar ook tot pornografie en verhalen van andere jongeren in de vorm van blogs of vlogs, blogt Annemarie van Oosten.  De seksuele voorlichting van jongeren is niet meer wat het geweest is. Waar dit vroeger voornamelijk de taak van

Lees meer
ARTIKEL

Budo, anime, manga: waar komt toch die mysterieuze aantrekkingskracht van Japan vandaan?

De 'traditionele’ Japanse krijgskunsten en opleidingen Japans danken hun grote belangstelling aan films, manga, en de Anton Geesink-Pokémon, blogt Japan-kenner Aafke van Ewijk. In Japan zijn alle ogen gericht op de kunstschaatsers tijdens de Olympische Winterspelen in Pyeongchang. Ondertussen stemmen Japanse leerlingen van de basisschool nu al op hun favoriete mascotte voor de Zomerspelen in Tokio. Tijdens de Spelen van 2020 is voor het eerst karate te zien. Karate is de krijgskunst die mij inspireerde om Japans te gaan studeren.

Lees meer
ARTIKEL

Waarom zijn wij zo slim? Het antwoord ligt misschien in de sterren van het brein

Het meeste hersenonderzoek wordt gedaan naar elektrische breincellen. Maar de niet-elektrische breincellen zouden juist kunnen verklaren waarom wij slimmer zijn dan andere soorten. Deze stervormige cellen zijn lang ondergewaardeerd. Dat komt omdat zij onderling met chemische signaaltjes communiceren. En die zijn moeilijker te meten. Josien Visser blogt over ons brein en slim zijn. Albert Einstein geldt als een van de slimste mensen die ooit leefde. Niet gek dus dat vele neurowetenschappers graag een kijkje in zijn hersenen wilden nemen om te

Lees meer
ARTIKELGASTBLOG

Weerstand tegen vaccinaties in geavanceerde kennissamenlevingen

Er is altijd weerstand geweest tegen vaccinaties. Voorheen had deze weerstand vooral religieuze wortels. Maar met religie op zijn retour nemen andere, seculiere, groepen het weerstandsstokje over. Voor gezondheidsexperts is dat relevant, en wellicht irritant, maar voor sociologen vooral interessant. Want wie keert zich eigenlijk tegen vaccinaties? En waarom doet men dat? In deze blog bespreek ik onze recente studie hierover dat onlangs verscheen in het gezaghebbende Social Science & Medicine. Voorbeelden zijn er te over. Van busladingen Trumpfans die

Lees meer
ARTIKEL

Echte kou, wat is dat? Over ons huidige winterweer en vroegere ijstijden

In het druilerige herfstweer dat tegenwoordig voor winter doorgaat, word ik bevangen door nostalgie naar erwtensoep en (valse) hoop op een elfstedentocht. Kortom naar een echte winter. Gelukkig hebben generaties schilders ons voldoende winterlandschappen nagelaten om bij weg te dromen. Maar ook de winters die zij meemaakten, waren peanuts. Neanderthalers en moderne mensen zoals wij trotseerden echte ijstijden in Europa. Gek genoeg boden ijstijden soms heel gunstige omstandigheden voor onze voorouders. Deze tijd van het jaar leent zich bij uitstek om

Lees meer
ARTIKELOPINIE

Waar komt de feitenstrijd vandaan? Een hypothese

‘Is dat wel zo?’ In zijn welkomstpraatje tijdens de introductieweek van 2007 stelde Paul van der Heijden dat dit de belangrijkste vraag is die je als academicus kunt stellen. De toenmalig Rector Magnificus van de Universiteit Leiden hoopte dat de kersverse eerstejaars studenten hun studententijd vooral gebruikten om kritisch denken te ontwikkelen. Inmiddels verspreidt het kritisch denken zich als een olievlek. Helaas verschillen de opvattingen over wat kritisch denken betekent. Waar de een zijn eigen denken kritisch beschouwt, richt de

Lees meer
ARTIKEL

De ontdekking van TRAPPIST-1: een stap verder in de zoektocht naar leefbare planeten

Artistieke impressie TRAPPIST-1 systeem

Met zijn zeven aardachtige planeten haalde het planetenstelsel TRAPPIST-1 onlangs het wereldnieuws. Drie van deze planeten liggen namelijk in de zogenoemde leefbare zone van hun moederster. Daarmee bedoelen astronomen dat water er in vloeibare vorm zou kunnen voorkomen. Maar wat komt er nog meer kijken bij het zoeken naar leefbare planeten? Aan de hand van TRAPPIST-1 legt sterrenkundige Floris van der Tak het uit. Voorjaar 2017 haalde het planetenstelsel TRAPPIST-1 het wereldnieuws. De naam van dit stelsel is ontleend aan

Lees meer
ARTIKEL

Het gemiddelde regeert: ons onderwijssysteem is niet geschikt voor lagere en hogere IQ’s

Er kunnen vele redenen zijn waarom een leerling onrust veroorzaakt op school. De kans is groot dat hij de lestaak te moeilijk of te makkelijk vindt. En het onderwijssysteem is afgestemd op de gemiddelde leerling. Wat doe je als ouder wanneer je merkt dat je kind niet goed in zijn vel zit? En wat doe je als leerkracht als een leerling in de klas steeds de rust verstoort? Waarom praat het kind zoveel en loopt het steeds door de klas?

Lees meer
ARTIKEL

Een goed voornemen op de werkvloer: zo maak (en houd) je je werknemers in 2018 duurzaam inzetbaar

Het is begin januari, grote kans dat je onlangs de balans hebt opgemaakt voor jezelf. Privé en werk zijn vast de revue gepasseerd en misschien heb je wel goede voornemens gemaakt, al dan niet onbewust. Een mooi moment om een appel te doen op werkgevers: neem je voor om je medewerkers duurzaam inzetbaar te maken en te houden. Je hebt vast een nieuwjaarsreceptie een dezer dagen? Spreek je voornemens uit en gebruik dit blog ter inspiratie. Geef je geen leiding

Lees meer
ARTIKEL

Paddenstoelen van eigen bodem: Rood oorzwammetje

Nederland kent duizenden soorten paddenstoelen. Eens in de zoveel tijd worden nieuwe soorten ontdekt die, naast een wetenschappelijke, ook een Nederlandse naam nodig hebben. Jorinde Nuytinck is mycoloog bij Naturalis Biodiversity Center en lid van de commissie Nederlandse namen voor paddenstoelen, een samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse mycologische verenigingen. Op initiatief van deze commissie krijgen alle nieuwe paddenstoelsoorten die in Nederland en Vlaanderen worden gevonden een Nederlandse naam. Elke maand beschrijft Jorinde Nuytinck voor Wetenschap.nu zo’n paddenstoelensoort: ze bespreekt de vindplaats, de kenmerken en

Lees meer
ARTIKEL

Koud, nat en grauw buiten. Waarom houden mensen eigenlijk geen winterslaap?

Hazelmuis in winterslaap

Het is donker, grauw en koud buiten. Binnen bij de kachel met een kop warme thee is het goed toeven. Op mijn Facebook-tijdlijn zie ik meerdere berichten langskomen van mensen die zich afvragen waarom ze niet gewoon in winterslaap gaan totdat het weer lente is. Zo'n post is vaak voorzien van plaatjes van schattige slapende beren of een dekenfort. Lekker lang in een warm bed liggen klinkt aantrekkelijk, dus waarom gaan mensen eigenlijk niet in winterslaap? En waarom doen andere

Lees meer
ARTIKEL

Hij geneest wie gebroken zijn en verzorgt hun diepe wonden; maar hoe zat dat bij Neanderthalers?

De feestdagen zijn een moment voor lekker eten en (semi-verplicht) familiebezoek. Maar ook voor reflectie over onze verworvenheden. Onze goed-functionerende maatschappij is er daar één van. Die wordt volgens velen mogelijk gemaakt wordt door judeo-christelijke waarden. Maar hoe leefden onze voorouders, de Neanderthalers, die deze waarden ontbeerden dan? Was er in de vroege prehistorie helemaal geen barmhartigheid? Voor zieke groepsgenoten bijvoorbeeld, vraag Gerrit Dusseldorp zich af. Ons verre verleden wordt vaak voorgesteld als gewelddadig. In de zeventiende eeuw suggereerde de

Lees meer
ARTIKEL

Correlatie als oorzaak en gevolg in nieuwsberichten vaak voorbarig

Mensen die een aansteker in hun broekzak hebben, lopen een verhoogd risico op longkanker. Betekent dit dat aanstekers invloed hebben op je longen? Nee, natuurlijk niet. Een aansteker impliceert roken, en roken verhoogt het risico op longkanker. Niemand kan ons doen geloven dat er een directe correlatie, of samenhang, is tussen de aansteker en longkanker. Toch geloven we bij andere voorbeelden ongemerkt wel in die directe verbanden, blogt Sanne Willems. We lezen vaak artikelen over oorzaak-gevolgrelaties die eigenlijk helemaal geen

Lees meer
ARTIKEL

Haarscherpe foto’s van minuscule structuren leveren drie wetenschappers de Nobelprijs voor Scheikunde op

Op 10 december ontvangen de wetenschappers Jacques Dubochet, Joachim Frank en Richard Henderson de Nobelprijs voor Scheikunde. Zij krijgen de prijs voor de ontwikkeling van ijskoude elektronenmicroscopie (Cryo-EM). Dankzij hen kunnen we nu scherpe foto's maken van kleinere structuren dan ooit tevoren, zoals van virussen en eiwitten. Dit is voor ons als microbiologen goed nieuws. Onderzoek naar bijvoorbeeld bacteriën wordt veel makkelijker als we ze gewoon kunnen zien, bloggen Lizah van der Aart en Anne van der Meij. Hoe weten

Lees meer
ARTIKELOPINIE

Bloggende wetenschappers en de strijd om de publieke opinie

Bloggen is al meerdere malen dood verklaard. Toch raak ik steeds meer overtuigd van de potentie van het medium. En dan vooral in mijn eigen wetenschapsgezinde bubble. Het kan beroepsdeformatie zijn, maar ik zie de laatste tijd steeds meer blogsuccessen van wetenschappers voorbij komen. Het is al enige jaren mijn stokpaardje: de emancipatie van de wetenschappers als wetenschapscommunicator. Mijns inziens is het delen van wetenschappelijke kennis met het brede publiek te belangrijk om aan de daarvoor aangestelde staf over te laten.

Lees meer
ARTIKEL

Sinterklaas laat ook het hart van archeologen vol verwachting kloppen

Sinterklaas laat harten sneller kloppen

Nu het heerlijk avondje is aangebroken, is het gepast om eens goed te kijken wat we eigenlijk weten van de Goedheiligman. Want behalve kinderhartjes, heeft Sinterklaas recentelijk ook het hart van archeologen én van de Turkse toerisme-industrie harder doen kloppen. Afgelopen oktober kopten verschillende Turkse en Engelse kranten dat het ‘echte’ graf van Sint Nikolaas zou zijn gevonden. De vondst is gedaan tijdens opgravingen in de - jawel - Sint Nikolaaskerk van Myra in de Turkse provincie Antalya. Onderzoek door

Lees meer
ARTIKEL

Door thema’s als familie-eer en corruptie is Het Diner van Herman Koch ook in Turkije een succes

Scènes uit Het Diner van de Semaver Kumpanya

De toneelvoorstelling Het Diner (Akşam Yemeği) van Herman Koch is in Turkije met groot enthousiasme ontvangen. Het stuk ging op 15 november 2017 in première op het prestigieuze Istanbul Theater Festival. Dit was een grote wens van de Nederlandse theater producent Diederik Hummelinck. Hij wil namelijk Nederlands toneel beter bekend maken in het buitenland en Turkije leek hem daarvoor een geschikte kandidaat. Hoe kwam Het Diner in Turkije terecht? En hoe reageerde het publiek? Turkije-kenner Petra de Bruijn blogt over

Lees meer
ARTIKEL

Paddenstoelen van eigen bodem: de zwartvlekkende champignon

Nederland kent duizenden soorten paddenstoelen. Eens in de zoveel tijd worden nieuwe soorten ontdekt die, naast een wetenschappelijke, ook een Nederlandse naam nodig hebben. Jorinde Nuytinck is mycoloog bij Naturalis Biodiversity Center en lid van de commissie Nederlandse namen voor paddenstoelen, een samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse mycologische verenigingen. Op initiatief van deze commissie krijgen alle nieuwe paddenstoelsoorten die in Nederland en Vlaanderen worden gevonden een Nederlandse naam. Elke maand beschrijft Jorinde Nuytinck voor Wetenschap.nu zo'n paddenstoelensoort: ze bespreekt de

Lees meer